GÜÇ SİSTEMLERİ VE YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ TEKNİK İÇERİKLER
- Yük Ayırıcı ve Sigortalı Yük Ayırıcı: Kesiciden Farkı ve OG Sigorta Seçimi
Yük Ayırıcı ve Sigortalı Yük Ayırıcı: Kesiciden Farkı ve OG Sigorta Seçimi Bir Orta Gerilim (OG) hücresinin giriş kademesi projelendirilirken malzeme listesinde hep aynı soru takılır: bu noktaya yük ayırıcı mı, sigortalı yük ayırıcı mı, yoksa doğrudan kesici mi yazılacak? Üçü de görünüşte birbirine benzeyen anahtarlama elemanlarıdır ama kesme kapasiteleri ve görev tanımları tamamen farklıdır.… Daha fazla oku: Yük Ayırıcı ve Sigortalı Yük Ayırıcı: Kesiciden Farkı ve OG Sigorta Seçimi - Sanayide Enerji Verimliliği: Motor, Sürücü, Trafo ve Kompanzasyonda kWh Kazancını HesaplamaSanayide Enerji Verimliliği: Motor, Sürücü, Trafo ve Kompanzasyonda kWh Kazancını Hesaplama Bir üretim tesisinde pano üstüne asılan ilk soru genelde “nereden kısalım?” olur. Oysa saha deneyimi şunu öğretir: fatura kaleminin hangisinin kaç kilovatsaat yediğini bilmeden yapılan her müdahale tahmine dayanır. Sanayide elektrik tarafındaki enerji verimliliği, aydınlatma ipuçlarından değil; sürekli dönen motorlardan, yüklü trafolardan ve düşük… Daha fazla oku: Sanayide Enerji Verimliliği: Motor, Sürücü, Trafo ve Kompanzasyonda kWh Kazancını Hesaplama
- Ölçü Trafosu Bağlantı Şeması ve Doğruluk Sınıfı: IEC 61869’a Göre Çekirdek ve Standart SeçimiÖlçü Trafosu Bağlantı Şeması ve Doğruluk Sınıfı: IEC 61869'a Göre Çekirdek ve Standart Seçimi Bir OG hücresinin röle bölmesini açıp klemens sırasını incelediğinizde, çoğu zaman aynı akım trafosunun altına hem sayaç hem koruma rölesinin bağlandığını görürsünüz. İşte sahada arızayı büyüten hataların bir kısmı tam burada başlar: tek çekirdekten iki farklı iş beklemek. Ölçü trafosu seçiminde… Daha fazla oku: Ölçü Trafosu Bağlantı Şeması ve Doğruluk Sınıfı: IEC 61869’a Göre Çekirdek ve Standart Seçimi
- Harmonik Filtre Seçimi: Pasif mi Aktif mi, Anma Akımı Hesabı ve Bağlantı ŞemasıHarmonik Filtre Seçimi: Pasif mi Aktif mi, Anma Akımı Hesabı ve Bağlantı Şeması Bir tekstil fabrikasında kompanzasyon kondansatörleri sürekli patlıyordu. Panoda ölçüm yapıldığında akım toplam harmonik bozulması (THDi) %38 çıktı; sürücülerin (frekans invertörlerinin) beslediği motorlar 5. ve 7. harmonik pompalıyordu. Kondansatörler bu harmoniklerle rezonansa girip aşırı akım çekiyordu. Çözüm daha büyük kondansatör değil, doğru harmonik… Daha fazla oku: Harmonik Filtre Seçimi: Pasif mi Aktif mi, Anma Akımı Hesabı ve Bağlantı Şeması
- Kompanzasyon Türü Seçimi: Sabit, Otomatik, Statik ve Dinamik Hangi Yükte Doğru?Kompanzasyon Türü Seçimi: Sabit, Otomatik, Statik ve Dinamik Hangi Yükte? Bir OSB fabrikasında pano önünde durup güç analizörünün cosφ değerini izlerseniz, sayının bir motor kalkışında 0,72’ye düşüp beş saniye sonra 0,94’e tırmandığını görürsünüz. İşte kompanzasyon türü kararı tam burada verilir: sayının ne kadar hızlı oynadığına bakılır. Kompanzasyon, şebekeden çekilen reaktif gücü tesis içinde kondansatör (ve… Daha fazla oku: Kompanzasyon Türü Seçimi: Sabit, Otomatik, Statik ve Dinamik Hangi Yükte Doğru?
- Koruma Rölesi Seçimi: Aşırı Akım, Diferansiyel ve Mesafe Fonksiyonu KararıOG Koruma Rölesi Seçimi: Aşırı Akım, Diferansiyel ve Mesafe Fonksiyonu Kararı Bir Orta Gerilim (OG) fideri kaç kez açtı diye baktığınızda, çoğu zaman sorun kesicide değil, arkasındaki koruma rölesinin yanlış fonksiyonla ya da yanlış seçicilikle devreye alınmış olmasındadır. Bir trafo diferansiyeli beklenirken ana giriş rölesine sadece aşırı akım konması, ya da uzun bir hatta mesafe… Daha fazla oku: Koruma Rölesi Seçimi: Aşırı Akım, Diferansiyel ve Mesafe Fonksiyonu Kararı
- Gerilim Trafosu Seçimi: Doğruluk Sınıfı, Burden ve Bağlantı İçin Pratik Karar RehberiGerilim Trafosu Seçimi: Doğruluk Sınıfı, Burden ve Bağlantı Kararı Bir OG fiderinin sekonder tarafını projelendirirken masaya iki sayfa gelir: bir yanda enerji analizörü ve sayaç kataloğu, diğer yanda mesafe ve yönlü koruma röleleri. İkisi de aynı gerilim trafosundan beslenecek ama ikisinin gerilim trafosundan beklentisi taban tabana zıttır. Sayaç, anma geriliminin ±%5’lik dar bandında bıçak gibi… Daha fazla oku: Gerilim Trafosu Seçimi: Doğruluk Sınıfı, Burden ve Bağlantı İçin Pratik Karar Rehberi
- Beton Köşk Seçimi: Güç Talebi, TS EN 62271-202 ve Yerleşim KararıBeton Köşk Seçimi: Güç, TS EN 62271-202 ve Yerleşim Kararı Bir sitede trafo merkezi için ayrılan alan çoğu zaman mimar tarafından “buraya bir köşk sığar” mantığıyla belirlenir; oysa beton köşkün ölçüsü de tipi de doğrudan tepe güç talebine, orta gerilim (OG) hücre düzenine ve dağıtım şirketinin bağlantı koşuluna bağlıdır. Beton köşk, OG hücrelerini, güç trafosunu… Daha fazla oku: Beton Köşk Seçimi: Güç Talebi, TS EN 62271-202 ve Yerleşim Kararı
- Şönt Reaktör mü Harmonik Filtre Reaktörü mü? Aradaki Fark ve OG’de Doğru SeçimŞönt Reaktör mü Harmonik Filtre Reaktörü mü? OG'de Probleme Göre Seçim Bir sanayi tesisinde 34,5 kV baradaki gerilim, gece yükü düştüğünde anma değerinin üzerine çıkıyorsa ve kondansatör grubu devreye girer girmez akım ölçümlerinde tuhaf ısınmalar başlıyorsa, karşınızda iki ayrı fiziksel problem vardır ve ikisi de “reaktör” ister — ama aynı reaktör değil. Şönt reaktör ile… Daha fazla oku: Şönt Reaktör mü Harmonik Filtre Reaktörü mü? Aradaki Fark ve OG’de Doğru Seçim
- OG Parafudr Seçimi: Uc, Deşarj Sınıfı ve Montaj Konumunu Doğru BelirlemeOG Parafudr Seçimi: Uc, Sınıf ve Montaj Konumunu Sistem Gerilimi ve Koruma Mesafesiyle Belirlemek Bir OG trafo merkezinde yıldırım kaynaklı arıza araştırırken en sık rastlanan tablo şudur: parafudr sağlam, sayaçta patlama izi yok, ama trafo primer sargısında delinme var. Cihaz “çalışmamış” değildir; sadece koruduğu ekipmandan çok uzağa monte edilmiştir. Orta Gerilim (OG) parafudr (surge arrester)… Daha fazla oku: OG Parafudr Seçimi: Uc, Deşarj Sınıfı ve Montaj Konumunu Doğru Belirleme
- OG Hücre Seçimi: Metal-Clad, GIS ve RMU Nasıl Karşılaştırılır?OG Hücre Seçimi: Metal-Clad, GIS ve RMU Karşılaştırması Orta Gerilim (OG) tesislerde “hangi hücre tipi?” sorusu, çoğu zaman katalogdan tip seçmekten daha derin bir mühendislik kararıdır. Metal-clad, gaz yalıtımlı (GIS) ve halka şebeke ünitesi (RMU) hücreler; aynı anma gerilimini taşısalar da bakım felsefesi, kısa devre davranışı, ark güvenliği ve alan ihtiyacı bakımından birbirinden ayrışır. Bu… Daha fazla oku: OG Hücre Seçimi: Metal-Clad, GIS ve RMU Nasıl Karşılaştırılır?
- Kuru Tip Trafo mu Yağlı Tip mi? Yangın, Verim ve Montaja Göre Karar TablosuKuru Tip Trafo mu Yağlı Tip mi? Yangın Yükü, Verim ve Montaja Göre Seçim Dağıtım trafosu seçiminde asıl soru “trafo nedir” değildir; trafonun ne olduğunu zaten biliyorsunuz. Asıl soru şudur: aynı gücü verecek iki teknolojiden hangisi bu binaya, bu yangın yüküne ve bu işletme profiline uyar? Kuru tip (döküm reçine yalıtımlı) trafo ile yağlı tip… Daha fazla oku: Kuru Tip Trafo mu Yağlı Tip mi? Yangın, Verim ve Montaja Göre Karar Tablosu
- Paratoner Seçimi: Franklin, Faraday ve Aktif Paratoner Hangi Yapıda Kullanılır?Paratoner Seçimi ve TS EN 62305: Franklin, Faraday ve Aktif Paratoner Karşılaştırması Paratoner, yıldırımın binaya rastgele bir noktadan girmesi yerine önceden belirlenmiş bir yakalama ucundan tutulup, iniş iletkenleri üzerinden topraklama sistemine güvenle boşaltılmasını sağlayan yapıdır. Amaç yıldırımı “önlemek” değil; deşarj yolunu kontrol altına almaktır. Bu ayrım pratikte önemli, çünkü sahada hâlâ “paratoner koyduk, artık yıldırım… Daha fazla oku: Paratoner Seçimi: Franklin, Faraday ve Aktif Paratoner Hangi Yapıda Kullanılır?
- TRAFO NE İŞE YARAR?
Trafo Ne İşe Yarar? Trafo ne işe yarar? Bu soru, elektrik enerjisiyle ilgilenen herkesin aklına gelebilecek temel bir sorudur. Elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı sürecinde transformatörler (kısaca trafolar), gerilimi istenen seviyeye uyarlayarak enerjinin verimli ve güvenli kullanımını sağlar. Santrallerde üretilen yüksek gerilimli elektrik, uzun mesafelere taşınırken trafolar sayesinde kayıplar minimize edilir ve nihayetinde evlerimize, fabrikalarımıza… Daha fazla oku: TRAFO NE İŞE YARAR? - SEKSİYONER NEDİR?
SEKSİYONER NEDİR? Elektrik dağıtım ve iletim sistemlerinde devreyi emniyetli şekilde izole etmek için kullanılan temel şalt cihazlarından biri seksiyonerdir. Seksiyonerler, devreyi yüksüz durumda açıp kapatarak bakım, onarım ve test işlemleri sırasında personel güvenliğini sağlar. Açık konumda gözle görülebilir bir ayırma aralığı oluşturması sayesinde operatörlere net emniyet hissi verir. Seksiyoner Nedir, Ne İşe Yarar? Seksiyoner, orta… Daha fazla oku: SEKSİYONER NEDİR? - AYIRICI NEDİR?AYIRICI NEDİR? Elektrik şebekelerinde devreyi güvenli şekilde izole etmek ve bakım onarım sırasında personel emniyetini sağlamak için kullanılan temel cihazlardan biri ayırıcılardır. Ayırıcılar, yüksüz durumda devreyi açarak gözle görülür bir izolasyon aralığı oluşturur ve elektrik enerjisinin istenmeyen bölgelere ulaşmasını önler. Orta gerilim ve yüksek gerilim sistemlerinin vazgeçilmez emniyet unsurlarındandır. Ayırıcı Nedir, Ne İşe Yarar? Ayırıcı,… Daha fazla oku: AYIRICI NEDİR?
- VAKUMLU KESİCİ NEDİR?
VAKUMLU KESİCİ NEDİR? Elektrik dağıtım sistemlerinde orta gerilim seviyesinde en yaygın kullanılan kesici tiplerinden biri vakumlu kesicidir. Bu cihazlar, arkı vakum ortamında söndürerek devreyi hızlı ve güvenilir şekilde keser. Kompakt yapısı, düşük bakım ihtiyacı ve çevreci özellikleri sayesinde özellikle endüstriyel tesisler, trafo merkezleri ve dağıtım şebekelerinde tercih edilir. Vakumlu Kesici Nedir, Ne İşe Yarar? Vakumlu… Daha fazla oku: VAKUMLU KESİCİ NEDİR? - SF6 GAZLI KESİCİ NEDİR?
SF6 GAZLI KESİCİ NEDİR? Elektrik enerjisi dağıtım ve iletim sistemlerinde yüksek gerilimli devreleri güvenli şekilde açıp kapamak için kullanılan en yaygın cihazlardan biri SF6 gazlı kesicidir. Bu kesiciler, mükemmel yalıtım ve ark söndürme özelliklerine sahip SF6 gazı sayesinde orta gerilim ve yüksek gerilim uygulamalarında uzun yıllardır tercih edilmektedir. Hem kompakt yapıları hem de yüksek kesme… Daha fazla oku: SF6 GAZLI KESİCİ NEDİR? - TRAFO MERKEZİ NEDİR? İNDİRİCİ VE YÜKSELTİCİ MERKEZLER
TRAFO MERKEZİ NEDİR? İNDİRİCİ VE YÜKSELTİCİ MERKEZLER Elektrik enerjisi iletim ve dağıtım sistemlerinde trafo merkezi en kritik yapılardan biridir. Trafo merkezi nedir sorusu özellikle elektrik mühendisleri, teknisyenler ve tesis sorumluları tarafından sıkça araştırılır. Bu tesisler sayesinde üretilen elektrik enerjisi uzun mesafelere taşınabilir ve son kullanıcıya güvenli şekilde ulaştırılır. Bu yazıda trafo merkezi nedir, indirici trafo… Daha fazla oku: TRAFO MERKEZİ NEDİR? İNDİRİCİ VE YÜKSELTİCİ MERKEZLER - YÜKSEK GERİLİM KAÇ VOLT?
YÜKSEK GERİLİM KAÇ VOLTTUR? Elektrik enerjisi iletim ve dağıtım sistemlerinde gerilim seviyeleri, enerji kaybını minimize etmek ve uzun mesafelere verimli iletim sağlamak için kademeli olarak artırılır. Alçak gerilim ve orta gerilimden sonra en önemli kavramlardan biri yüksek gerilimdir. Özellikle uzun mesafeli iletim hatlarında ve büyük güç santrallerinde kullanılan bu gerilim seviyesi, elektrik mühendisliğinin temel taşlarından… Daha fazla oku: YÜKSEK GERİLİM KAÇ VOLT? - Orta gerilim kaç volt: IEC ve ANSI sınırlarına göre seçimOrta gerilim kaç volt: IEC ve ANSI sınırlarına göre seçim Sahada orta gerilim sorusu nasıl çıkar Bir trafo merkezi projesinde ekipman siparişi verilirken anma gerilimi kutusuna hangi değerin yazılacağı tartışma konusu olabilir: 34,5 kV mi, 36 kV mi yazılacaktır ve bu ekipman gerçekten “orta gerilim” sınıfında mı kalmaktadır? Proje dosyasında IEC referans alınmışsa cevap bir,… Daha fazla oku: Orta gerilim kaç volt: IEC ve ANSI sınırlarına göre seçim
- Akü Redresör Grubu Nedir? OG Hücrelerde Kullanımı
Orta Gerilim Hücrelerinde Akü ve Redresör Grubunun Kullanımı Orta gerilim hücrelerinde; koruma röleleri, kumanda devreleri, ölçü ekipmanları ve otomasyon sistemleri gibi hayati öneme sahip yardımcı devrelerin enerji sürekliliği, tesis güvenliği ve sistem kararlılığı açısından kritik bir gerekliliktir. Bu kapsamda, şebeke kaynaklı gerilim kesintilerine karşı sistemin işlevselliğini sürdürebilmek ve açma-batma komutlarının güvenli bir şekilde iletilebilmesini sağlamak… Daha fazla oku: Akü Redresör Grubu Nedir? OG Hücrelerde Kullanımı - Türkiye Genelinde Elektrik Kesintisi Neden Olur? Teknik NedenlerÜlke Çapında Elektrik Kesintisi Neden Yaşanır? Elektrik kesintisi, günlük yaşamın akışını bozan ve büyük çaplı ekonomik kayıplara neden olan önemli sorunlardan biridir. Özellikle ülke çapında gerçekleşen kesintiler, milyonlarca insanı etkileyerek kritik altyapıların durmasına sebep olabilir. Peki, ülke genelinde elektrik kesintisi neden olur? Ülke çapında elektrik kesintilerine neden olan en önemli faktör, genellikle iletim sistemlerinde oluşan… Daha fazla oku: Türkiye Genelinde Elektrik Kesintisi Neden Olur? Teknik Nedenler
- TRAFO KÖŞKLERİNDE TOPRAKLAMA NASIL YAPILIR?Trafo Köşklerinde Topraklama Nasıl Yapılır? Trafo köşklerinde topraklama şalt tesislerinin önemli konularından biridir. Genel olarak tesislerin topraklama sistemini kurulurken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bunlar toprak özgül direnci, toprak geçiş direnci ve toprak yayılma dirençlerinin doğru bir şekilde ölçülmesidir. Öncelikle tesis kurulmadan önce toprağın özgül direncinin ölçülmesi gerekir. Bu değer projelendirme aşamasında bilinmelidir çünkü… Daha fazla oku: <strong>TRAFO KÖŞKLERİNDE TOPRAKLAMA NASIL YAPILIR?</strong>
- GENERATÖRLERİN KISA DEVRE AKIMINA ETKİSİGeneratörlerin Kısa Devre Akımına Etkisi Güç şebekelerinde herhangi bir noktada meydana gelen kısa devre akımının hesaplanmasında endüktif yükler ve generatörler (üreteçler) önemli rol oynar. Özellikle senkron veya asenkron generatörlerin yapısı gereği endüvi reaksiyonu, uyarma alanı, stator ve rotorda meydana gelen kaçak reaktanslar kısa devre akımını etkiler. Bu neden generatörlerin üç tip kısa devre reaktansı vardır.… Daha fazla oku: <strong>GENERATÖRLERİN KISA DEVRE AKIMINA ETKİSİ</strong>
- Kısa Devre Formülleri ve Arıza Türleri: Güç Sistemlerinde
Kısa Devre Formülleri Kısa Devre Arıza Türleri Güç sistemlerinde kısa devre formülleri konusunu inceleyecek olursak, kısa devre analizinde teoride dört çeşit kısa devre arıza tipi vardır. Bu arızalar kısa devre formülleri ile hesaplanmaktadır. Bu dört tip kısa devre arıza akımlarından simetrik arızalar üç faz kısa devre arızasıdır. Diğer üç arıza akımı tipi asimetrik arıza akımlarıdır.… Daha fazla oku: Kısa Devre Formülleri ve Arıza Türleri: Güç Sistemlerinde - Simetrili Bileşenler ile Kısa Devre Arıza Analizi
Simetrili Bileşenler Teoride dört çeşit kısa devre arıza tipi vardır. Bunlar; üç faz, faz-toprak, faz-faz ve faz-faz-toprak kısa devre akımlarıdır. Bu dört tip kısa devre arıza akımlarından üç faz kısa devre olanı simetrik (dengeli) olup, diğerleri asimetrik (dengesiz) arızadır. Kısa devre arıza akımı hesabı yapılırken empedans metodu ve simetrili bileşenler metodu kullanılır. Üç fazlı alternatif… Daha fazla oku: Simetrili Bileşenler ile Kısa Devre Arıza Analizi - Kısa Devre Nedir? Kısa Devre Akımı ParametreleriGüç Sistemlerinde Kısa Devre Parametreleri Kısa devre analizi yapmak için kısa devre parametreleri belirlenmelidir. Bir güç sisteminde kısa devre akımı arızası olduğunda oluşan arıza akımının büyüklüğü zamana göre değişir ve sonra kararlı hale oturur. Önce bir “transient” denilen geçici durumu vardır, sonra ise akımın değeri sürekli sabit bir noktaya ulaşır. Arıza oluştuktan çok kısa bir… Daha fazla oku: Kısa Devre Nedir? Kısa Devre Akımı Parametreleri
- Kısa Devre Nedir, Nasıl Olur? Nedenleri ve KorumaKısa Devre Nedir? Kısa devre nedir? Kısa devre neden olur ve nasıl önlenir? Elektrik devrelerinde faz ile nötr veya faz ile toprak arasındaki istenmeyen temas sonucu oluşan kısa devre, ani yüksek akım geçişine yol açar. Bu yazıda kısa devre sebepleri, belirtileri, tehlikeleri, koruma yöntemleri ve önleme teknikleri hakkında detaylı bilgi bulacaksınız. Kısa devre nedir ve… Daha fazla oku: Kısa Devre Nedir, Nasıl Olur? Nedenleri ve Koruma
- OG Koruma Rölesi (Orta Gerilim Röle) Nedir, Nasıl Seçilir?
Orta Gerilim Röle, OG Koruma Rölesi Nedir? OG koruma rölesi veya orta gerilim röle elektrik anahtarlama sistemlerinin beynidir. Elektrik enerjisi üretim santrallerinde alçak veya orta gerilimde üretilir, bir güç trafosu ile gerilim yükseltilerek yüksek gerilim ile iletilir. İndirici merkezlerde enerji, orta gerilime düşürülür. Daha sonra da bir dağıtım trafosu ile gerilim, 400 V alçak gerilim… Daha fazla oku: OG Koruma Rölesi (Orta Gerilim Röle) Nedir, Nasıl Seçilir? - Orta Gerilim (OG) Hücre Seçimi: LSC, IAC ve Anma DeğerleriOrta Gerilim (OG) Hücre Seçimi: LSC, IAC ve Anma Değerleri Bir trafo merkezi tek hat şeması çıkarılırken karşılaşılan ilk soru hücre sayısı değil, hücre TİPİDİR: giriş-çıkış yük ayırıcılı mı olacak, trafo koruması sigorta ve yük ayırıcısı kombinasyonuyla mı yoksa kesiciyle mi yapılacak, ölçü hücresi ayrı mı planlanacak? Bu kararlar hücre listesi çıkmadan netleşmezse, sonradan yapılan… Daha fazla oku: Orta Gerilim (OG) Hücre Seçimi: LSC, IAC ve Anma Değerleri
- OG Akım Trafosu Seçimi: Sınıf, Anma Gücü ve ALF HesabıOG Akım Trafosu Seçimi: Sınıf, Anma Gücü ve ALF Hesabı Hücreye yeni bir dijital koruma rölesi monte edilirken sahada genelde aynı soru çıkar: sekonder 1 A mı olacak 5 A mı, anma gücü kaç VA seçilecek, ölçü sargısı ile koruma sargısı aynı gövdede nasıl bir arada çalışacak? Bu sorulara cevap vermeden önce akım trafosunun ne… Daha fazla oku: OG Akım Trafosu Seçimi: Sınıf, Anma Gücü ve ALF Hesabı
- Mobil Trafo Merkezi Nedir? Kullanım Avantajları
International Transactions on Electrical Energy Systems dergisinde yayımlanan akademik makalemde MATLAB Simulink programı kullanılarak 1600 kVA, 34.5/0.4 kV mobil trafo merkezi tasarımı ve kısa devre analizini yapılmıştır.
